Biçim ve Mesaj Bağlamında

Genç sanatçılığın “racon”u, ortalama eğitimlerin, yerleşik değerlerin dışına çıkmak, yeni bir düşünce boyutu geliştirmek ve sınırların ötesine geçebilmektir. Hem malzeme hem üslup bağlamında geçerli olabilmesi, bu dengenin iyi kurulmuş olmasına bağlıdır. Bu ise, yaşama doğru anlamda endekslenmiş bir gözlem ve kavrama yeteneğini zorunlu kılar. Yaşam, içinden üretildiği sanatı doğrulamalı, sanat ise yaşın göstergesi olabilmeli. Bu dönüşümsel nitelikler, genel anlamda sanatın varlık nedenidir zaten.

Tual üzerine akrilik ve renkli gravür teknikleri düzleminde, son yıllarda  ürettiği işleriyle dikkat çeken Hayri Esmer’in bir ifade biçimini sahiplenme olgusu yönünde gelişme gösteren çalışmaları, savaşa ve şiddete karşı duran içeriksel mesajı, bu ifade biçimine uyarlama yönündeki çabasıyla haklı göstermekteydi bu ilgiyi. Aynı yöndeki birçok sanat yapıtı için geçerli olabilecek değişmez bir kural, Hayri Esmer’in resimleri açısından da söz konusuydu. Yaşanmış olgulardan kaynaklanan mesaj, biçimin önüne geçmiyor, onun arkasında kalıyor, dolayısıyla biçimin etkisi ön plana çıkıyordu.Soyutçu biçim mantığıyla dışa vurmaya çalıştığı mesaj, sanatsal anlatımla örtüşüyor, ama onu aşmak gibi bir yanlışlığa düşmüyordu.

İsimlendirmek gerekirse, Hayri Esmer’in soyutçu-renkçi resimlerinde giderek belirginleşen bu anlatımın, eleğim sağma nitelikli bir biçimlendirme estetiği doğrultusunda olduğu söylenebilir. Karşıt yönde ışıklı renk akışlarının belli bir kompozisyon düzenine göre örgünleştiği, devinimsel öğelerin bu düzen kapsamında yerlerini bulguru resim, Hayri Esmer açısından görsel bir aksiyon anlamını yansıtmaktadır. Bütün gücü kendi içinde saklayan ve gerektiği ölçülerle dışa vuran bu aksiyon, doğaldır ki, gerçekliğin kendisini değil, onun ifadesel yorumunu benimsemekte izleyicinin de bu yorum doğrultusunda resme bakmasını gerektirmektedir.

Akışkan renklerin, açık-koyu değerleriyle ele alınmış olması, resimdeki soyutçu biçim düzenine, bu düzenle uyumlu bir derinlik imajı da sağlamaktadır ki, bu durum, saltık bir dekorativizmi engellemekte ve resme, gerçek anlamda bur boya resim (pentür)beğenisi katmaktadır.

Biçimlerin de kendilerine özgü yaşamları olduğunu kabul eden estetik açısından bakıldığında, Hayri Esmer’in resimlerinde dinamik bir yapılanmaya tanıklık eden gelişim sürecinin, bundan sonraki çalışmalarla, kendi yolunu daha da derinleştireceğini bekleyebiliriz.  

 

Ziraat Bankası, Tünel Sanat Galerisi, Sergi Katalog Yazısı, 1999 – İstanbul